Is traditioneel aanbesteden nog van deze tijd?

De overspannen markt en de oorlog in Oekraïne maken het voor aannemers lastig om vaste prijsafspraken voor de toekomst te maken. Dat roept de vraag op ‘Is aanbesteden nog wel van deze tijd?’ Danique Abbink, bouwadviseur van Versluis, onderzoekt slimme oplossingen om onzekerheden weg te nemen voor haar opdrachtgevers in het onderwijs. Zó pakt ze dat aan.

In het klassieke aanbestedingstraject wordt er aan de hand van het ontwerp van een schoolgebouw een aannemer gezocht. Door het tekort aan materialen en aan vaklui en de onrust in de wereld is die route niet altijd meer de beste, aldus de bouwadviseur. “Een mogelijke oplossing is een aannemer eerder in het proces te betrekken. Zo kan die meedenken over het ontwerp en de materiaalkeuze voor de school. We noemen dat ‘een bouwteam’ in plaats van een traditioneel ‘ontwerpteam’. Steeds meer schoolbesturen kiezen voor deze werkwijze. Een bijkomend voordeel is dat aannemers gewilliger zijn zich in te schrijven op een project, omdat ze mee kunnen denken over slimme oplossingen en de uitwerking van het ontwerp kunnen laten afstemmen op hun werkwijze en voorkeuren. Zo kunnen tijd en kosten worden bespaard.”

Kwaliteit
In vergelijking met andere aanbestedingsvormen kan een bouwteam veel voordelen voor de school bieden. Aannemers kunnen alternatieven voorstellen die bijvoorbeeld beter en voordeliger zijn voor de school dan dat de architect voor ogen had. De school krijgt door middel van deze contractvorm de garantie dat het bouwproject op de meest efficiënte wijze tot stand komt. Als beloning voor zijn inzet, mag de aannemer als eerste en enige een prijsaanbieding maken voor het uit te voeren werk. 

Danqiue plaatst ook een kanttekening bij deze aanpak: “Een procesrisico is dat de aannemer en de school uiteindelijk geen overeenstemming vinden over de prijs. Wij adviseren daarom het schoolbestuur altijd een afstandsverklaring mee te laten nemen in het contract, zodat partijen vroegtijdig de samenwerking kunnen beëindigen. Gelukkig hebben we hier nog nooit gebruik van hoeven maken.” Daniques advies: “Selecteer een bouwteampartner die ook na oplevering betrokken is en kordaat zaken oplost. Hiervoor kun je gunningscriteria bepalen die passend zijn bij het project zoals veiligheid, een communicatieve uitvoerder en plaatselijkheid van de partij."

De klik
Naast de kwaliteit en de prijs zijn er nog twee belangrijke criteria die bij de aanbesteding een rol spelen: duurzaamheid en de ‘klik’. “Als het team van adviseurs een klik heeft met elkaar, dan leidt dat tot een beter eindresultaat. En daar is het ons om te doen. Daarom zijn de ervaringen en de ontmoeting met de verschillende adviseurs ook zo belangrijk. Tijdens zo’n kennismaking vertelt Versluis over onze kernwaarden: mensgericht, slim en plezier. Het maakt dat opdrachtgevers graag met ons werken.” Danique vervolgt: “Hoe duurzaam een gebouw of bouwpartner moet zijn, verschilt per opdrachtgever. Ik vind het mooi als daar een visie voor is en zoek dan samen met de opdrachtgever naar een goede balans met onderhoudsvriendelijke keuzes, zodat de exploitatiekosten laag blijven. Als je slimme keuzes maakt, dan pluk je daar nog jarenlang de vruchten van.”